Artikelen database: Balsahout deel 2

Homepage » Artikelen database » Balsahout deel 2
[AFBEELDING]

 

afb

(Ochroma pyramidale ) is geclassificeerd als hardhout. Maar dan wel het zachtste commerciële hardhout ter wereld. Het is in de handel verkrijgbaar in drie klassen. De balsaboom wordt meestal op speciale kweek gebieden geplant,waarbij de bodem absoluut vrij moet zijn van andere beplanting. Dat omdat de balsaboom anders niet groeit. De boom verspreid zich met zaden die door de lucht zweven en deze zaden landen uiteindelijk op de bodem. Doch als er zich in het landing gebied andere bodemplanten bevinden zal het prille boompje zich niet gaan ontplooien omdat het een `vochtgebied ` voor zichzelf nodig heeft. Indien er op de landingsplaats geen direct zonlicht valt zal het zaad uiteindelijk mede ook daardoor afsterven.  Ook is het wellicht interessant om te weten dat de stam van de balsaboom alleen aan de buitenste `laag` bruikbaar is. De kern van de boom is ongeschikt omdat deze gaat rotten met het verstrijken van de leeftijd van de boom. Doch de boom zelf heeft van dit proces geen hinder tijdens de groei. De buitenste laag wordt van de stam ontdaan en in grote vierkante balken gezaagd. En deze balken worden dan uiteindelijk,na selectie voor de juiste klasse, gedroogd in de of speciale droogovens of in grote ruimtes waar de toegevoegde lucht natuurlijk warm en droog is. De balsaboom heeft geen jaarringen. Het balsahout bestaat uit grote cellen die volledig gevuld zijn met vocht. Tijdens het droog proces zal dit vocht uit de cellen verdwijnen en hierdoor zijn lichte vorm krijgen. Juist mede omdat de nu lege cellen geen inwendige structuur hebben (het vocht is er nu immers uitgehaald ) is de sterkte hiervan gering. Daarom is nat balsahout altijd iets sterker als in droge vorm en goed te buigen. Indien het balsahout nat wordt gemaakt met warm water zullen de celwanden erg zacht gaan worden en snel breken. Omdat de nu volle cellen ook warm water bevatten zullen deze wanden zelfs gedeeltelijk gaan oplossen ( verzepen ) en dus is de structuur enorm verzwakt. Maken we nu balsahout nat met koud water zullen de cellen zich hebben gevuld hiermee en ook weer sterker zijn. Doch doordat het water koud is zijn de celwanden niet verzwakt en zullen niet gaan `verzepen`. Hierdoor is het balsahout buigbaar en zal het niet zo snel breken als met warm water.

 

afbEn zo komen we er nu ook achter waarom balsahout zo poreus is.Want vanuit de droge balken op de kweekakkers worden uiteindelijk weer kleine planken gezaagd of rondhout of in driehoekvorm. Doch bij al deze vormen heeft het zaagblad op de zaagsnede de cellen oftewel beschadigt of doormidden gebroken. En de nu open cellen zijn te vergelijken met trechters. Al we nu over de `onbehandelde `oppervlakte van het balsahout verf aanbrengen zal dit in de trechters verdwijnen en doorlopen in de onderlinge open cellen. Deze op hun beurt weer geven het vocht weer door naar hun buurcellen. Kortom dit is een proces dat vrijwel continue zal blijven doorgaan totdat alle cellen weer zijn verzadigt met vocht. Zo probeert het zijn natuurlijke balans weer op peil te brengen. Hierdoor blijf je als bewerker maar steeds nieuwe lagen erop aanbrengen om het gewenste resultaat te bereiken. Doch het balsahout verzwak je er allen maar mee omdat de celwanden steeds zachter gaan worden. En het `verslindt` ook een enorme hoeveelheid aangebrachte vloeistof.

 

Om dit te voorkomen verdient het de aanbeveling om porienvuller te gaan aanbrengen op de ruwe oppervlakte. Porienvuller bestaat uit een oplosmiddel en een chemische toevoeging die de buitenste cellen en de direkt eronder liggende cellen snel opvult met deze dikke ietwat stroperige vloeistof. Porienvuller geeft heel snel het oplosmiddel vrij, waardoor afbde cellen niet de kans krijgen om de vloeistof dieper in het hout te laten vloeien/zakken. De chemische stoffen erin stollen en vullen deze cellen op. Een laag porienvuller is voldoende om de cellen in de buitenste lagen te vullen zodat de poreusheid van het hout bijna verdwenen is. Het aanbrengen van een tweede laag porienvuller heeft bij balsa weinig nut omdat de cellen al gevuld zijn na de eerste behandeling en niets meer opnemen nu. Echter voor zeer gladde oppervlakten verdient het aanbeveling om het balsahout te plamuren bijvoorbeeld. Na het drogen van porienvuller (meestal na circa een uur) is te zien dat de celwanden stijf zijn geworden doordat er zich nu ruwe zeer kleine uitsteeksels hebben gevormd aan de oppervlakte. Dit is goed te voelen met de hand. Dat is het teken dat de porienvuller zijn werk goed heeft gedaan. Nu behoeft er slechte eenmaal heel lichtjes met schuurpapier (zeer fijne korrel) het oppervlak geschuurd te worden om deze uitsteeksels te verwijderen. Droogschuren uiteraard en nooit meer dan eenmaal op dezelfde plaats. Want anders schuur je ongewild meerdere cel lagen ervan af en komen de eronder liggende `lege `cellen tevoorschijn en heeft het aanbrengen van de porienvuller geen zin gehad.

 

Porienvuller bevat gezondheid schadelijke oplosmiddelen. Gebruik deze alleen in een geventileerde omgeving en rook of eet niet tijdens het aanbrengen. Ook is porienvuller uiterst brandbaar. Gebruik liefst een mondkapje en handschoenen en geen open vuur in de directe omgeving.

 

Laten we nu eens kijken naar de drie verschillende klassen onder het balsahout.

 

 

 

 

Klasse een.Dit balsa herkennen we aan de zeer lichte kleur (bijna licht roze ) en het zeer zachte oppervlak ervan. Deze soort is heel snel beschadigt door omgeving variabelen zoals vingernagels of het kogeltje van een balpen. Het is ook meestal de duurste variant omdat deze heel goed is te buigen in vrij grote bochten mits nat gemaakt. De hogere prijs ervan ligt in het feit dat het drogingsproces langer duurt en ook vraagt deze soort een aparte benadering tijdens het drogen en selectie proces. Juist omdat het zo zacht is, is deze niet geschikt voor onderdelen of constructies waar grote krachten optreden. Denk hierbij aan beplankings platen voor de vleugels bij modelvliegtuigen. Wel geldt hierbij hoe zachter hoe lichter maar ook beduidend zwakker.afb

 

Klasse twee.Deze herkennen we aan de iets donkere roze kleur. Ook zien we duidelijker de bruine houtstrepen erin lopen. De oppervlakte is niet meer zo zacht,maar wel nog indrukbaar. Deze soort is goedkoper in de aanschaf omdat de selectie hierin gemakkelijker gaat bij de kweker. Immers de allerzachtste soort is eruit geselecteerd. en deze klasse is te herkennen aan de aanwezigheid van enkele bruine lijnen erin. Ook is het iets zwaarder. Het is wel nog snel te beschadigen door stompe of scherpe voorwerpen. Ook kunnen we nog steeds onze nagels erin drukken zonder moeite. De `verzadigbaarheid` van deze klasse is minder. Dit wil zeggen dat je het hout nu langer in het water moet laten liggen om alle cellen te laten vollopen met koud water zodat het is te buigen. Het voelt harder aan de oppervlakte omdat deze cellen langer van vorm zijn. Dat komt omdat dit hout dieper in de bast ligt en dus meer wordt samengedrukt tijdens de groeifase. Deze klasse wordt het meest aanbevolen voor doeleinden waarbij er grotere krachten op komen. Denk hierbij aan beplankingen van modelvliegtuigen zoals de vleugels of de romp. Het gewicht ligt bij deze klasse hoger als bij klasse een.

 

Klasse drie. Deze is goed te herkennen aan de prijs (deze zijn het goedkoopste en worden vaak in grote partijen aangeboden) aan de kleur(vrijwel geheel doordrongen van bruine lijnen en donker roze tot licht bruin) en vaak zijn de uiteinden van de plankjes brokkelig afgezaagd. Dat komt omdat het sneller breekt door de hardheid. Het is van alle drie de klassen het best bestand tegen vocht ( relatief gezien) maar het is slecht te buigen omdat de cellen erg lang zijn en dus weinig vocht kunnen bevatten. Deze soort ligt het dichts bij de kern van de stam en is het meest samengedrukt geworden. Omdat het ook dicht bij de rottende kern (alleen bij oudere bomen) heeft gezeten, is de kans op vochtig blijven het grootst tijdens het productie proces. Immers de cellen zijn klein maar hard en geven het vocht niet altijd volledig vrij. De kans op blauwschimmel neemt hierdoor toe. Het kan voorkomen dat deze soort sneller kan gaan blijk geven van rotten en/of blauwschimmel. Het is wel de sterkste in zijn soort maar ook meteen de zwaarste. Niet geschikt voor ingesloten doel einden (bijv. beplankingen in de vleugel of romp) omdat het aanwezige vocht zich zo misschien nooit volledig kan onttrekken. Wel geschikt voor uitwendige doeleinden.

 

www.homeghost.nl

 

Dit artikel:

[LINK]


Gerelateerd:



 
 
[x]


« Vorige
Volgende »

 
Een ogenblik geduld...